W ubiegłym tygodniu, w ramach współpracy, razem z Tomkiem Królakiem (lokalnym przyrodnikiem i amatorem ornitologii – jest nas więcej 🙂 ) kontrolowaliśmy największe na naszym terenie kolonie lęgowe mewy śmieszki Chroicocephalus ridibundus w celu oszacowania liczby par przystępujących w tym sezonie do lęgów. Naszym celem było przede wszystkim policzenie gniazd, a także ocena aktualnej dostępności preferowanych przez mewy siedlisk w miejscach istniejących kolonii. Taki monitoring prowadzony jest przez Tomka od co najmniej kilku lat. Mewa śmieszka jest jedną z najpospolitszych mew w naszym kraju (pod ścisłą ochroną gatunkową) i wg IUCN ma obecnie status gatunku najmniejszej troski (LC – Least Concern). To jednak nie oznacza, że nie wymaga zainteresowania, szczególnie w kontekście szeroko pojętej ochrony obszarów wodno-błotnych, będących siedliskiem lęgowym wielu innych gatunków mew. Kontrolowane przez nas kolonie zlokalizowane są na wyspach w obrębie sztucznych zbiorników wodnych. Zbiorniki te na naszym terenie stanowią w zasadzie jedyne dogodne dla śmieszki siedlisko lęgowe.
Poza mewą śmieszką na wyspach gniazduje także rybitwa rzeczna Sterna hirundo oraz skrajnie nieliczna w naszym kraju mewa czarnogłowa Ichthyaetus melanocephalus. Ta ostatnia, wpisana do załącznika I Dyrektywy Ptasiej i wymagająca ochrony czynnej, objęta jest oczywiście szczególnym nadzorem w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska https://monitoringptakow.gios.gov.pl/mewa-czarnoglowa.html. Tradycyjna metoda kontroli gniazd mew często wymaga wejścia obserwatora na teren kolonii, co niestety negatywnie wpływa na wysiadujące lub karmiące ptaki. Postanowiliśmy więc spróbować wykorzystać w tym celu bezzałogowy statek powietrzny, tym bardziej że są już pozytywne doświadczenia w tym zakresie (Zbyryt A., Ornis Polonica 2018, 59: 56–70; Zbyryt A., Menderski S., Ornis Polonica 2017, 58: 197–202). Drony coraz częściej wykorzystywane są na potrzeby inwentaryzacji dużych zgrupowań ptaków.
Z moich doświadczeń wynika, że w trudnych warunkach obserwacyjnych, szczególnie na rozległych i niedostępnych obszarach zalewowych rzek lub na polach uprawnych, liczenie niektórych gatunków ptaków z drona jest bardziej efektywne w porównaniu z tradycyjnymi metodami. Odpowiedni sposób wykonania nalotu nie tylko daje dokładniejsze wyniki, ale również ogranicza negatywną ingerencję w siedlisko lęgowe. Niektóre gatunki ptaków często w ogóle ignorują drona, przez co jego potencjalnie negatywne oddziaływanie, szczególnie w okresie lęgowym, wydaje się być znacząco mniejsze, niż penetracja siedliska przez obserwatora. Ponadto, w niektórych przypadkach powyższa metoda jest mniej pracochłonna, gdyż proces analizy pozyskanych zdjęć można w pewnym stopniu zautomatyzować, szczególnie gdy mamy do czynienia z dużymi koncentracjami ptaków tego samego gatunku w jednym miejscu. Zdjęcia z powietrza pozwoliły również ocenić stopień sukcesji (zarastania) roślinności na wyspach oraz ewentualną potrzebę wykaszania w celu utrzymania odpowiednich warunków gniazdowych dla mew.
Myślę, że warto rozwijać i szerzej stosować metodę liczenia ptaków z wykorzystaniem bezzałogowych statków powietrznych, szczególnie tam, gdzie fizyczna, bezpośrednia ingerencja w siedlisko zagraża lęgom rzadkich i chronionych gatunków.
bagienna dolina drwęcy bagna borys szpryngwald brodnica brodnicki park krajobrazowy brzozie dolina drwęcy drwęca dzike rzeki filmy z powietrza fotografia dronowa gmina brzozie gmina zbiczno gąsiorek Jezioro Mścin jezioro sumówek kurzętnik lasy lasy brodnickie mała retencja mała retencja mścin mokradła mścin nadleśnictwo brodnica natura 2000 obserwacje ptaków ochrona mokradeł ochrona przyrody ochrona rzek odtwarzanie mokradeł ostoja brodnicka ostoja ptaków ostoje ptaków pojezierze brodnickie ptaki wodno-błotne rezerwat przyrody ruda rybitwa rzeczna sumówek sumówko tereszewo tereszowskie łąki tomki zbiczno świecie nad drwęcą