{"id":892,"date":"2020-11-28T16:55:11","date_gmt":"2020-11-28T15:55:11","guid":{"rendered":"https:\/\/wbagiennejdolinie.pl\/?p=892"},"modified":"2021-08-24T12:24:34","modified_gmt":"2021-08-24T10:24:34","slug":"zdziczejmy-listopadowy-manifest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wbagiennejdolinie.pl\/?p=892","title":{"rendered":"Zdziczejmy! – grudniowy manifest naturalny"},"content":{"rendered":"\n

P\u00f3\u017ana jesie\u0144 to dobry czas, \u017ceby pozbiera\u0107 r\u00f3\u017cne my\u015bli. Uzna\u0142em te\u017c, \u017ce niekt\u00f3re z nich warto przekaza\u0107 dalej, zanim gdzie\u015b si\u0119 rozmyj\u0105 w codzienno\u015bci. Chcia\u0142bym zach\u0119ci\u0107 wszystkich, kt\u00f3rym nie jest oboj\u0119tna przyroda, ta najbli\u017csza, za naszymi oknami, do zdziczenia \ud83d\ude09. Od lat mo\u017cemy obserwowa\u0107 post\u0119puj\u0105ce odrywanie si\u0119 ludzko\u015bci od natury i to na ka\u017cdym poziomie egzystencji. Mnie interesuje ten problem na naszym lokalnym, przydomowym podw\u00f3rku. Zanikanie starych alei przydro\u017cnych, zadrzewie\u0144, zakrzewie\u0144, miedz \u015br\u00f3dpolnych, wszechobecna kostka brukowa, idealne trawniki, m\u00f3wi\u0105c kr\u00f3tko – “porz\u0105dek”. Tymczasem przyroda nie znosi tak rozumianego “porz\u0105dku”. Potrzebuje r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i spontaniczno\u015bci. My tak\u017ce tego potrzebujemy. Jeste\u015bmy cz\u0119\u015bci\u0105 naturalnej uk\u0142adanki i nie powinni\u015bmy zamyka\u0107 si\u0119 w sztucznych, cywilizacyjnych ba\u0144kach.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Spontaniczna \u0142\u0105ka – w opozycji do trawnika (fot. Borys Szpryngwald)<\/span><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Odk\u0105d wynios\u0142em si\u0119 z miasta mog\u0119 d\u0142u\u017cej i baczniej przygl\u0105da\u0107 si\u0119 zmianom w krajobrazie, ale te\u017c mam szans\u0119 go kszta\u0142towa\u0107, przynajmniej na swojej dzia\u0142ce. Mam te\u017c \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce ten m\u00f3j dzia\u0142kowy krajobraz oddzia\u0142uje w szerszym kontek\u015bcie. Skoro ju\u017c wyrwa\u0142em przyrodzie jeden z jej wiejskich przycz\u00f3\u0142k\u00f3w i przeznaczy\u0142em na moje siedlisko, postanowi\u0142em nie zmienia\u0107 zanadto otoczenia, pozostawiaj\u0105c naturze nieco swobody. Takie kontrolowane “niedbalstwo” z mojej strony okaza\u0142o si\u0119 fantastycznym stymulatorem r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej. Bynajmniej nie staram si\u0119 tu usprawiedliwia\u0107 lenistwa \ud83d\ude09.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Borecznik rudy – c\u00f3\u017c, taka jego natura (fot. Borys Szpryngwald)<\/span><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Coraz wi\u0119cej ludzi szuka swojego azylu na wsi, kupuj\u0105 dzia\u0142ki, buduj\u0105 wymarzone domy, jednak cz\u0119sto w ca\u0142kowitym oderwaniu od natury. To pewien paradoks. St\u0105d m\u00f3j apel, albo raczej zach\u0119ta, \u017ceby pr\u00f3bowa\u0107 tworzy\u0107 wok\u00f3\u0142 naszych dom\u00f3w naturalne ogrody. Mo\u017cliwo\u015bci jest wiele. Czasami wystarczy pozwoli\u0107 tylko dzia\u0142a\u0107 naturze. Ja staram si\u0119 wprowadza\u0107 na mojej dzia\u0142ce drobne zadrzewienia oraz czy\u017cnie<\/a> (to ciekawe poj\u0119cie \ud83d\ude42). <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Grupa jawor\u00f3w w naro\u017cniku dzia\u0142ki (fot. Borys Szpryngwald)<\/span><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Ro\u015blinno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 zasta\u0142em – dzikie bzy czarne, trzmieliny pospolite, \u015bliwy a\u0142ycze, porzeczki, jab\u0142onie oraz lilaki, postanowi\u0142em utrzyma\u0107 i uzupe\u0142nia\u0107 w miar\u0119 potrzeb. Pozostawi\u0142em r\u00f3wnie\u017c spontaniczn\u0105 \u0142\u0105k\u0119, kt\u00f3ra co pewien czas jest koszona. Ka\u017cdego roku wygl\u0105da inaczej i zawsze pachnie ob\u0142\u0119dnie. Krety nadaj\u0105 wierzchniej warstwie gleby k\u0119pkowo-dolinkow\u0105 struktur\u0119, co r\u00f3wnie\u017c wp\u0142ywa na zmienno\u015b\u0107 \u0142\u0105ki. Wiosn\u0105 zakwitaj\u0105 \u0142any mniszka pospolitego, jasnoty purpurowej, bluszczyku kurdybanka oraz jastrz\u0119bca kosmaczka. Zawsze mo\u017cna znale\u017a\u0107 komos\u0119, bylic\u0119, szczaw i pokrzywy. To istny raj dla owad\u00f3w, szczeg\u00f3lnie tych zapylaj\u0105cych – trzmieli, pszcz\u00f3\u0142, motyli oraz r\u00f3\u017cnych much\u00f3wek. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
\u0141an bluszczyku kurdybanka i jasnoty purpurowej w kwietniu (fot. Borys Szpryngwald)<\/span><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
\u0141an jastrz\u0119bca kosmaczka na nas\u0142onecznionym zboczu dzia\u0142ki pod koniec maja <\/span>
(fot. Borys Szpryngwald)<\/span><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"\/
Przetacznik o\u017cankowy (fot. Borys Szpryngwald)<\/span><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Bodziszek kosmaty (fot. Borys Szpryngwald)<\/span><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Jastrun zwyczajny (fot. Borys Szpryngwald)<\/span><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Na granicy z drog\u0105, po niedawnej, gminnej akcji czyszczenia skarpy z zaro\u015bli, powoli zaczynaj\u0105 pojawia\u0107 si\u0119 odro\u015blowe lilaki, g\u0142ogi oraz klony.
Z mojej dzia\u0142ki korzysta co najmniej kilkadziesi\u0105t gatunk\u00f3w ptak\u00f3w. Powstaj\u0105cy przez lata kopiec kamieni z domieszk\u0105 gruzu, r\u00f3wnie\u017c z wykopu budowlanego, obecnie wtopi\u0142 si\u0119 otoczenie, stwarzaj\u0105c ciekawe mikrosiedlisko dla gad\u00f3w, m.in. \u017cmii zygzakowatej, zaskro\u0144ca, czy jaszczurki zwinki. Zdzicza\u0142e ogrody, zaro\u015bla i zadrzewienia w\u015br\u00f3d p\u00f3l oraz wzd\u0142u\u017c dr\u00f3g publicznych maj\u0105 sens i spe\u0142niaj\u0105 wa\u017cn\u0105 rol\u0119 w miejsko-wiejskim ekosystemie. Starajmy si\u0119 szanowa\u0107 r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 i o ni\u0105 dba\u0107. To w gruncie rzeczy proste i tanie. Zdziczejmy!<\/p>\n\n\n\n