{"id":474,"date":"2020-05-24T12:02:50","date_gmt":"2020-05-24T10:02:50","guid":{"rendered":"https:\/\/wbagiennejdolinie.pl\/?p=474"},"modified":"2021-08-24T12:41:27","modified_gmt":"2021-08-24T10:41:27","slug":"jezioro-mscin-mszin-see","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wbagiennejdolinie.pl\/?p=474","title":{"rendered":"Jezioro M\u015bcin (Mszin See)"},"content":{"rendered":"\n

Odzyskana ptasia ostoja<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

To wyj\u0105tkowe miejsce zas\u0142uguje na wzmiank\u0119, szczeg\u00f3lnie w kontek\u015bcie pogarszaj\u0105cej si\u0119 w ostatnich latach sytuacji hydrogeologicznej na terenie naszego kraju. Wed\u0142ug prognoz Pa\u0144stwowej S\u0142u\u017cby Hydrogeologicznej, najbardziej zagro\u017cona w najbli\u017cszym czasie tzw. ni\u017c\u00f3wk\u0105 hydrogeologiczn\u0105 b\u0119dzie centralna cz\u0119\u015b\u0107 Polski (https:\/\/www.pgi.gov.pl\/aktualnosci\/display\/12344-susza-stan-zagrozenia-nizowka-hydrogeologiczna-nowa-prognoza-panstwowej-sluzby-hydrogeologicznej.html<\/a>). Ma\u0142a retencja wodna to jednak nie tylko zatrzymywanie wody, ale r\u00f3wnie\u017c zwi\u0119kszanie r\u00f3\u017cnorodno\u015bci biologicznej. Jezioro M\u015bcin jest tu przyk\u0142adem wr\u0119cz modelowym.<\/p>\n\n\n\n

Od 2010 roku wraz z kolegami prowadzimy na tym obszarze monitoring ptak\u00f3w. Staramy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c rejestrowa\u0107 wszelkie zmiany siedliskowe i krajobrazowe zachodz\u0105ce zar\u00f3wno w obr\u0119bie samego zbiornika, jak r\u00f3wnie\u017c w jego bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie, maj\u0105ce wp\u0142yw na lokaln\u0105 awifaun\u0119.<\/p>\n\n\n\n

\"\"

Granica obszaru obj\u0119tego obserwacjami (oprac. na podst. danych LMN oraz www.geoportal.gov.pl)<\/span><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Przez 10 lat uda\u0142o si\u0119 zebra\u0107 sporo danych na temat liczebno\u015bci i rozmieszczenia ptak\u00f3w na ma\u0142ej retencji. Poni\u017cej przedstawiam kilka najwa\u017cniejszych fakt\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Zbiornik ma\u0142ej retencji M\u015bcin powsta\u0142 jesieni\u0105 2010 roku z inicjatywy Nadle\u015bnictwa Brodnica przy dofinansowaniu Wojew\u00f3dzkiego Funduszu Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej w Olsztynie. Po wybudowaniu zastawki wraz z przelewem odbieraj\u0105cym nadmiar wody z pobliskiego cieku – Czerwonki, utworzony zosta\u0142 obszar zalewowy o powierzchni ok. 50 hektar\u00f3w, kt\u00f3rego mo\u017cliwo\u015bci retencyjne oszacowano na obj\u0119to\u015b\u0107 ok. 170 tys. m3<\/sup> wody (dane Nadle\u015bnictwa Brodnica). Z danych historycznych oraz ustnych przekaz\u00f3w wiadomo, \u017ce pierwotnie w obr\u0119bie omawianego obszaru istnia\u0142o jezioro o nazwie M\u015bcin, kt\u00f3re zosta\u0142o osuszone prawdopodobnie na pocz\u0105tku XX wieku. W wyniku tego dzia\u0142ania powsta\u0142 kompleks wilgotnych \u0142\u0105k i pastwisk, poci\u0119ty g\u0119st\u0105 sieci\u0105 row\u00f3w melioracyjnych. Histori\u0119 tego terenu potwierdzaj\u0105 poni\u017csze materia\u0142y kartograficzne \u2013 mapy topograficzne z lat 1893 oraz 1921 (MAPSTER \u2013 Mapy archiwalne polski i Europy \u015arodkowej \u2013 http:\/\/igrek.amzp.pl\/<\/a>).<\/p>\n\n\n\n

\"\"

Mapa z 1893 roku<\/span><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"

Mapa z 1921 roku<\/span><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Obecnie obszar ma\u0142ej retencji na mocy UCHWA\u0141Y NR X\/94\/15 RADY GMINY KURZ\u0118TNIK z dnia 15 wrze\u015bnia 2015 r., chroniony jest w formie u\u017cytku ekologicznego \u201eTereszowskie \u0142\u0105ki\u201d<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Teren obj\u0119ty obserwacjami, przedstawiony na powy\u017cszej mapie, obejmuje rozlewisko powsta\u0142e w wyniku spi\u0119trzenia wody oraz stref\u0119 ekotonow\u0105 wok\u00f3\u0142 niego, stanowi\u0105c\u0105 \u0142\u0105ki, pastwiska, zaro\u015bla wierzbowe oraz zalesienia porolne. Struktura przestrzenna ro\u015blinno\u015bci szuwarowej w obr\u0119bie rozlewiska od momentu podtopienia ulega\u0142a zmianom. Pocz\u0105tkowo, z uwagi na niski jeszcze poziom wody, na ca\u0142ej powierzchni wyra\u017anie zaznacza\u0142a si\u0119 sie\u0107 dawnych row\u00f3w melioracyjnych, wzd\u0142u\u017c kt\u00f3rych ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 ro\u015blinno\u015b\u0107 bagienna, stwarzaj\u0105c mozaikowe siedlisko podobne charakterem do ekstensywnie u\u017cytkowanych kompleks\u00f3w staw\u00f3w rybnych. Obecnie poziom wody jest wy\u017cszy, zwi\u0119kszy\u0142 si\u0119 zasi\u0119g otwartego lustra wody, a \u015blady row\u00f3w melioracyjnych widoczne s\u0105 ju\u017c tylko na brzegach rozlewiska. <\/p>\n\n\n\n

\"\"
Zbiornik g\u0142\u00f3wny (fot. Borys Szpryngwald)<\/span><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

Wzd\u0142u\u017c ca\u0142ej linii brzegowej zbiornika wyst\u0119puj\u0105 nieregularne, zwarte p\u0142aty szuwaru trzcinowego oraz pa\u0142kowego. Cz\u0119\u015b\u0107 p\u00f3\u0142nocno-zachodnia obszaru ma\u0142ej retencji o powierzchni ok. 6 ha, stanowi\u0105ca dawniej zatok\u0119 jeziora M\u015bcin, obecnie jest wyra\u017anie przestrzennie oddzielona od g\u0142\u00f3wnego zbiornika. Teren w tym miejscu jest p\u0142ytko podtopiony i w ca\u0142o\u015bci pokryty zwartym szuwarem trzcinowym.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Cz\u0119\u015b\u0107 p\u00f3\u0142nocno-zachodnia tzw. “Mszczona” (fot. Borys Szpryngwald)<\/span><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n
\"\"
Fragment linii brzegowej (fot. Borys Szpryngwald)<\/span><\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n\n

W wyniku prowadzonych obserwacji na obszarze ma\u0142ej retencji stwierdzono 142 gatunki ptak\u00f3w, w tym 29 gatunk\u00f3w z Za\u0142\u0105cznika I Dyrektywy Ptasiej oraz 19 gatunk\u00f3w wymienionych w Polskiej Czerwonej Ksi\u0119dze Zwierz\u0105t.<\/p>\n\n\n\n

Powsta\u0142y kompleks otwartych rozlewisk stanowi bardzo atrakcyjne siedlisko dla ptak\u00f3w wodno-b\u0142otnych zar\u00f3wno l\u0119gowych, jak i przelotnych. Liczn\u0105 grup\u0119 w okresie migracji stanowi\u0105 ptaki siewkowe m.in. czajka, \u0142\u0119czak, samotnik, kszyk, batalion, brodziec \u015bniady, kwokacz oraz krwawodzi\u00f3b. Znaczne koncentracje osi\u0105gaj\u0105 ptaki blaszkodziobe. Dotychczas stwierdzono na tym terenie 13 gatunk\u00f3w kaczek, w tym skrajnie nielicznie l\u0119gow\u0105 w naszym kraju podgorza\u0142k\u0119<\/strong> Aythya nyroca<\/em> (Polska Czerwona Ksi\u0119ga Zwierz\u0105t) oraz uznan\u0105 obecnie za nara\u017con\u0105 na wygini\u0119cie w skali globalnej g\u0142owienk\u0119<\/strong> Aythya ferina <\/em>(kat. VU, BirdLife International 2015. Aythya ferina<\/em>. The IUCN Red List of Threatened Species<\/em> 2015: e.T22680358A59966548. Downloaded on 05 April 2020). Wczesn\u0105 wiosn\u0105 nieregularnie pojawiaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c \u0142ab\u0119dzie krzykliwe. Corocznie obserwowane s\u0105 liczne czaple bia\u0142e oraz siwe. Od kilku lat coraz cz\u0119\u015bciej notowane s\u0105 \u017ceruj\u0105ce kormorany czarne, co \u015bwiadczy o rozwoju populacji ryb w zbiorniku.<\/p>\n\n\n\n